Bilgisayar Mühendisliği
Dersin Ayrıntıları
KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ
Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi
Bilgisayar Mühendisliği Programı
Ders Bolognaları
Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi
Bilgisayar Mühendisliği Programı
Ders Bolognaları
| Ders Kodu | Ders Adı | Yıl | Dönem | Yarıyıl | T+U+L | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 05060011 | Operating Systems | 2025 | Bahar | 6 | 3+0+0 | 3 | 6 |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Düzeyi | Lisans (TYYÇ: 6. Düzey / QF-EHEA: 1. Düzey / EQF-LLL: 6. Düzey) |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Yöntem ve Teknikler | 1. Teorik Anlatım: Konular ders kapsamında teorik olarak anlatılır. Öğrencilerin işletim sistemlerinin temel mimarisini, çekirdek (kernel) yapısını, süreç (process) ve iş parçacığı (thread) yönetimini, bellek hiyerarşisini ve sanallaştırma kavramlarını kavrayabilmeleri için detaylı konu anlatımları yapılır. 2. Adım Adım Çözümleme: Özellikle CPU çizelgeleme (scheduling) algoritmaları, kilitlenme (deadlock) senaryoları ve sayfalama (paging) gibi bellek yönetimi problemleri adım adım çözülür. Süreçlerin durum geçişleri ve senkronizasyon mekanizmaları (mutex, semaphore) detaylandırılarak, öğrencilerin donanım kaynaklarının işletim sistemi tarafından nasıl paylaşıldığına tam anlamıyla hakim olması sağlanır. 3. Gerçek Hayat Örnekleri: Konuların daha iyi anlaşılması için gerçek hayattan sistem çağrıları (system calls), POSIX thread (pthread) uygulamaları ve konteynerizasyon (Docker) veya hipervizör (KVM, QEMU) tabanlı sanallaştırma senaryoları sunulur. Böylece öğrenciler, teorik kavramların modern işletim sistemi çekirdeklerinde ve dağıtık yazılım mimarilerinde pratikte nasıl uygulandığını görürler. |
| Dersin Veriliş Şekli | Yüz Yüze |
| Ön Koşullar | Dersin herhangi bir ön koşulu bulunmamaktadır. Tüm öğrencilere temel seviyeden başlanarak eğitim verilmektedir. |
| Dersin Koordinatörü | - |
| Dersi Veren(ler) | Dr. Öğr. Üyesi Atakan DAŞDEMİR |
| Yardımcı(lar) | - |
Dersin Öğretim Eleman(lar)ı
| Adı Soyadı | Oda No. | E-Posta Adresi | Dahili | Görüşme Saatleri |
|---|---|---|---|---|
| Dr. Öğr. Üyesi Atakan DAŞDEMİR | A-127 | [email protected] | 7479 | Perşembe 15:00-16:00 |
Dersin İçeriği
İşletim sistemlerinin evrimi. Eşzamanlı süreçler, CPU zamanlama, süreç senkronizasyonu, kritik bölüm problemi. Kilitlenme önleme, kaçınma, algılama ve kurtarma. Bellek yönetimi: takas, çoklu bölümler, sayfalama, segmentasyon, sanal bellek, sayfa değiştirme algoritmaları. Dosya sistemi yapıları, tahsis yöntemleri, dizin uygulaması. I / O arayüzleri, ikincil depolama yapısı. Koruma ve güvenlik. İşletim sistemi örnek olayları.
Dersin Amacı
Bu ders, öğrencilere işletim sistemlerinin genel kavramları, işletim sistemlerinin bileşenleri, mevcut işletim sistemi türleri ve güvenlik, koruma ve ağ yönetimi kavramları hakkında bilgi vermeyi amaçlamaktadır.
Dersin Alan Öğretimini Sağlamaya Yönelik Katkısı
| Temel Meslek Dersleri | |
| Uzmanlık / Alan Dersleri | X |
| Destek Dersleri | |
| Aktarılabilir Beceri Dersleri | |
| Beşeri, İletişim ve Yönetim Becerileri Dersleri |
Dersin Öğrenim Kazanımlarının Program Kazanımları ile Olan İlişkileri
| İlişki Düzeyleri | ||||
| En Düşük | Düşük | Orta | Yüksek | En Yüksek |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| # | Program Yeterlilikleri | Düzey |
|---|---|---|
| P2 | Karmaşık mühendislik problemlerini saptama, tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi; bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi | 5 |
| P3 | Karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi | 5 |
Dersin Öğrenim Kazanımları
| Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir: | |||
|---|---|---|---|
| No | Öğrenme Çıktıları | Prog. Yet. İlişkisi | Ölçme Yöntemi ** |
| Ö1 | Gömülü sistem programlama bilgisi | P.3.19 | 1 |
| Ö2 | İşletim sistemi türleri bilgisi. | P.3.20 | 1 |
| Ö3 | İşlemci yapısı ve çalışma mantığı bilgisi. | P.3.23 | 1 |
| Ö4 | Gömülü sistem yazılım platformlarının bilgisi ve kullanımı. | P.4.18 | 1 |
| Ö5 | İşletim sistemi yapıları bilgisi ve farklılıkları. Doğru işletim sistemi seçimini yapma becerisi. | P.4.19 | 1 |
| ** Yazılı Sınav: 1, Sözlü Sınav: 2, Ev Ödevi: 3, Lab./Sınav: 4, Seminer/Sunum: 5, Dönem Ödevi: 6, Uygulama: 7 | |||
Dersin Haftalık İçeriği
| Hafta | Konu |
|---|---|
| 1 | İşletim Sistemlerine Giriş |
| 2 | Süreçler |
| 3 | İş Parçacığı |
| 4 | Arası iletişim |
| 5 | Klasik Interprocess Communication Örnek Problemleri |
| 6 | Sınav Öncesi Quiz ve Genel Tekrar |
| 7 | Vize |
| 8 | çıkmaz |
| 9 | Bellek Yönetimi - 1 |
| 10 | Bellek Yönetimi - 2 |
| 11 | Zamanlama |
| 12 | Dosya sistemi |
| 13 | Giriş çıkış |
| 14 | Sınav Öncesi Quiz ve Genel Tekrar |
| 15 | Final Sınavı |
Ders Kitabı veya Malzemesi
| Kaynaklar | Operating Systems, by William Stallings, Prentice Hall, (2005) |
Değerlendirme Yöntemi ve Geçme Kriterleri
| Yarıyıl Çalışmaları | Sayısı | Katkı (%) |
|---|---|---|
| Devam | - | - |
| Laboratuvar | - | - |
| Uygulama | - | - |
| Derse Özgü Staj (Varsa) | - | - |
| Ödev | - | - |
| Sunum | - | - |
| Projeler | - | - |
| Kısa sınav (Quiz) | - | - |
| Ara Sınavlar | 1 | 40 (%) |
| Yarıyıl Sonu Sınavı | 1 | 60 (%) |
| Toplam | 100 (%) | |
AKTS / Çalışma Yükü Tablosu
| Etkinlik | Sayı | Süre | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders Hafta Sayısı ve Saati | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi (Ön çalışma, Kütüphane, Pekiştirme) | 14 | 3 | 42 |
| Ara Sınav | 1 | 33 | 33 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Laboratuvar | 0 | 0 | 0 |
| Proje | 0 | 0 | 0 |
| Atölye | 0 | 0 | 0 |
| Sunum/Seminer Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Alan Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 33 | 33 |
| Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Toplam İş Yükü: | 150 | ||
| Toplam Yük / 30 | 5 | ||
| Dersin AKTS Kredisi: | 5 | ||
Ders - Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| İlişki Düzeyleri | ||||
| En Düşük | Düşük | Orta | Yüksek | En Yüksek |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| # | Öğrenme Çıktıları | P3 | P4 |
|---|---|---|---|
| Ö1 | Gömülü sistem programlama bilgisi | 2 | - |
| Ö2 | İşletim sistemi türleri bilgisi. | 1 | - |
| Ö3 | İşlemci yapısı ve çalışma mantığı bilgisi. | 3 | - |
| Ö4 | Gömülü sistem yazılım platformlarının bilgisi ve kullanımı. | - | 1 |
| Ö5 | İşletim sistemi yapıları bilgisi ve farklılıkları. Doğru işletim sistemi seçimini yapma becerisi. | - | 3 |