Sivil Havacılık Kabin Hizmetleri
Dersin Ayrıntıları
KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ
Ticaret ve Sanayi Meslek Yüksekokulu
Sivil Havacılık Kabin Hizmetleri Programı
Ders Bolognaları
Ticaret ve Sanayi Meslek Yüksekokulu
Sivil Havacılık Kabin Hizmetleri Programı
Ders Bolognaları
| Ders Kodu | Ders Adı | Yıl | Dönem | Yarıyıl | T+U+L | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 03941008 | Uçuş Psikolojisi ve Fizyolojisi | 2 | Bahar | 4 | 3+0+0 | 5 | 5 |
| Dersin Türü | Seçmeli |
| Dersin Düzeyi | Önlisans (TYYÇ: 5. Düzey / QF-EHEA: Kısa Düzey / EQF-LLL: 5. Düzey) |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Yöntem ve Teknikler | - |
| Dersin Veriliş Şekli | Yüz Yüze |
| Ön Koşullar | - |
| Dersin Koordinatörü | - |
| Dersi Veren(ler) | Dr. Öğr. Üyesi Adile BEBEK YEŞİLKAYA |
| Yardımcı(lar) | - |
Dersin Öğretim Eleman(lar)ı
| Adı Soyadı | Oda No. | E-Posta Adresi | Dahili | Görüşme Saatleri |
|---|---|---|---|---|
| Dr. Öğr. Üyesi Adile BEBEK YEŞİLKAYA | TSMYO-T222 | [email protected] | 7963 | Perşembe 13:00 |
Dersin İçeriği
Bu ders, uçuş psikolojisi ve fizyolojisine giriş, havacılık fizyolojisinin temel ilkeleri, atmosfer ve insan vücudu ilişkisi, hipoksi, basınç değişimleri, kulak ve sinüs problemleri, dekompresyon, görme, işitme, denge sistemi, duyusal yanılmalar, yorgunluk, uyku, sirkadiyen ritim, beslenme, susuzluk, alkol ve ilaç kullanımının uçuşa etkileri, insan performansı, stres, kaygı, dikkat, karar verme süreçleri, kişilik özellikleri, motivasyon, iletişim, ekip çalışması, ekip kaynak yönetimi, insan hatası, emniyet kültürü, uçuş korkusu, psikolojik dayanıklılık ve havacılıkta psikolojik ve fizyolojik risklerin örnek olaylar üzerinden değerlendirilmesini kapsamaktadır.
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, öğrencilerin uçuş psikolojisi ve fizyolojisine ilişkin temel kavramları öğrenmelerini, uçuş ortamının insan vücudu ve davranışları üzerindeki etkilerini kavramalarını ve havacılıkta insan performansını etkileyen fizyolojik ve psikolojik faktörleri değerlendirebilmelerini sağlamaktır. Ders kapsamında hipoksi, basınç değişimleri, duyusal yanılmalar, yorgunluk, stres, dikkat, karar verme, ekip kaynak yönetimi ve insan hatası gibi konular üzerinden uçuş emniyetine etki eden insan faktörleri hakkında farkındalık kazandırılması amaçlanmaktadır.
Dersin Alan Öğretimini Sağlamaya Yönelik Katkısı
| Temel Meslek Dersleri | |
| Uzmanlık / Alan Dersleri | |
| Destek Dersleri | X |
| Aktarılabilir Beceri Dersleri | |
| Beşeri, İletişim ve Yönetim Becerileri Dersleri |
Dersin Öğrenim Kazanımlarının Program Kazanımları ile Olan İlişkileri
| İlişki Düzeyleri | ||||
| En Düşük | Düşük | Orta | Yüksek | En Yüksek |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| # | Program Yeterlilikleri | Düzey |
|---|---|---|
| P1 | Mesleği ile ilgili temel, güncel ve uygulamalı bilgilere sahip olur. | 5 |
| P3 | Mesleği için güncel gelişmeleri ve uygulamaları takip eder, etkin şekilde kullanır. | 4 |
| P5 | Mesleki problemleri ve konuları bağımsız olarak analitik ve eleştirel bir yaklaşımla değerlendirme ve çözüm önerisini sunabilme becerisine sahiptir. | 4 |
| P7 | Alanı ile ilgili uygulamalarda karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunları çözmek için ekip üyesi olarak sorumluluk alır. | 4 |
| P8 | Kariyer yönetimi ve yaşam boyu öğrenme konularında farkındalığa sahiptir. | 3 |
Dersin Öğrenim Kazanımları
| Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir: | |||
|---|---|---|---|
| No | Öğrenme Çıktıları | Prog. Yet. İlişkisi | Ölçme Yöntemi ** |
| Ö1 | Sivil havacılık sektörünün temel kavramlarını, aktörlerini ve organizasyon yapısını açıklar. | P.1.1 | |
| Ö2 | Sivil havacılık sektöründeki güncel emniyet, güvenlik ve hizmet trendlerini izler. | P.3.1 | |
| Ö3 | Olası riskleri ve tehlikeleri önceden değerlendirerek önleyici çözümler geliştirir. | P.5.2 | |
| Ö4 | Acil ve olağan dışı durum senaryolarında doğru karar verme becerisi gösterir. | P.5.3 | |
| Ö5 | Ekip Kaynak Yönetimi (CRM) ilkelerini uygulamalı olarak kullanır. | P.7.2 | |
| Ö6 | Ekip içi iletişimde çatışma yönetimi becerisi sergiler. | P.7.5 | |
| Ö7 | Sivil havacılık alanındaki güncel gelişmeleri, teknolojik yenilikleri ve operasyonel değişimleri takip eder. | P.1.5 | |
| Ö8 | Güncel vakalar ve olay raporları üzerinden çıkarım yaparak mesleki farkındalık geliştirir. | P.3.5 | |
| Ö9 | Olağan ve olağan dışı durumlarda ekip koordinasyonunu destekler. | P.7.3 | |
| Ö10 | Yaşam boyu öğrenmenin mesleki sürdürülebilirlikteki önemini kavrar. | P.8.3 | |
| Ö11 | Kendi mesleki yeterliliklerini değerlendirme becerisi geliştirir. | P.8.4 | |
| Ö12 | Sektörel yeniliklere uyum sağlama bilinci kazanır. | P.8.5 | |
| ** Yazılı Sınav: 1, Sözlü Sınav: 2, Ev Ödevi: 3, Lab./Sınav: 4, Seminer/Sunum: 5, Dönem Ödevi: 6, Uygulama: 7 | |||
Dersin Haftalık İçeriği
| Hafta | Konu |
|---|---|
| 1 | Uçuş psikolojisi ve fizyolojisine giriş, temel kavramlar |
| 2 | Havacılık fizyolojisinin temelleri, atmosfer ve insan vücudu |
| 3 | Solunum sistemi, hipoksi ve havacılıkta oksijen yetersizliği |
| 4 | Basınç değişimleri, kulak-sinüs problemleri, dekompresyon ve gaz yasaları |
| 5 | Görme, işitme, denge sistemi ve duyusal yanılmalar |
| 6 | Yorgunluk, uyku, sirkadiyen ritim ve performansa etkileri |
| 7 | Beslenme, susuzluk, alkol, ilaç kullanımı ve uçuşa etkileri |
| 8 | Uçuş psikolojisinin temelleri ve insan performansı |
| 9 | Stres, kaygı, dikkat ve karar verme süreçleri |
| 10 | Kişilik özellikleri, motivasyon ve bireysel farklılıklar |
| 11 | İletişim, ekip çalışması ve ekip kaynak yönetimi |
| 12 | İnsan hatası, emniyet kültürü ve uçuş emniyetini etkileyen psikolojik faktörler |
| 13 | Uçuş korkusu, panik, kriz anında davranış ve psikolojik dayanıklılık |
| 14 | Havacılıkta psikolojik ve fizyolojik risklerin genel değerlendirilmesi, örnek olaylar |
Ders Kitabı veya Malzemesi
| Kaynaklar | Çetingüç, M. (2025). Bin bir öykü ile havacılık ve uzay psikolojisi (9. bs.). Nobel Akademik Yayıncılık. |
| Martinussen, M., & Hunter, D. R. (2018). Aviation psychology and human factors (2nd ed.). CRC Press. |
Değerlendirme Yöntemi ve Geçme Kriterleri
| Yarıyıl Çalışmaları | Sayısı | Katkı (%) |
|---|---|---|
| Devam | - | - |
| Laboratuvar | - | - |
| Uygulama | - | - |
| Alan Çalışması | - | - |
| Derse Özgü Staj (Varsa) | - | - |
| Ödev | - | - |
| Sunum | - | - |
| Projeler | - | - |
| Seminer | - | - |
| Kısa sınav (Quiz) | - | - |
| Dinleme | - | - |
| Ara Sınavlar | 1 | 40 (%) |
| Yarıyıl Sonu Sınavı | 1 | 60 (%) |
| Toplam | 100 (%) | |
AKTS / Çalışma Yükü Tablosu
| Etkinlik | Sayı | Süre | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders Hafta Sayısı ve Saati | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi (Ön çalışma, Kütüphane, Pekiştirme) | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınav | 1 | 40 | 40 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Laboratuvar | 0 | 0 | 0 |
| Proje | 0 | 0 | 0 |
| Atölye | 0 | 0 | 0 |
| Sunum/Seminer Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Alan Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 60 | 60 |
| Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Toplam İş Yükü: | 142 | ||
| Toplam Yük / 30 | 4,73 | ||
| Dersin AKTS Kredisi: | 5 | ||
Ders - Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| İlişki Düzeyleri | ||||
| En Düşük | Düşük | Orta | Yüksek | En Yüksek |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| # | Öğrenme Çıktıları | P1 | P3 | P5 | P7 | P8 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ö1 | Sivil havacılık sektörünün temel kavramlarını, aktörlerini ve organizasyon yapısını açıklar. | 5 | 2 | 1 | 1 | 1 |
| Ö2 | Sivil havacılık alanındaki güncel gelişmeleri, teknolojik yenilikleri ve operasyonel değişimleri takip eder. | 3 | 5 | 1 | 1 | 3 |
| Ö3 | Sivil havacılık sektöründeki güncel emniyet, güvenlik ve hizmet trendlerini izler. | 2 | 5 | 2 | 2 | 2 |
| Ö4 | Güncel vakalar ve olay raporları üzerinden çıkarım yaparak mesleki farkındalık geliştirir. | 2 | 5 | 3 | 2 | 3 |
| Ö5 | Olası riskleri ve tehlikeleri önceden değerlendirerek önleyici çözümler geliştirir. | 2 | 3 | 5 | 3 | 2 |
| Ö6 | Acil ve olağan dışı durum senaryolarında doğru karar verme becerisi gösterir. | 2 | 2 | 5 | 4 | 2 |
| Ö7 | Ekip Kaynak Yönetimi (CRM) ilkelerini uygulamalı olarak kullanır. | 1 | 1 | 3 | 5 | 2 |
| Ö8 | Olağan ve olağan dışı durumlarda ekip koordinasyonunu destekler. | 1 | 2 | 3 | 5 | 2 |
| Ö9 | Ekip içi iletişimde çatışma yönetimi becerisi sergiler. | 1 | 1 | 2 | 5 | 2 |
| Ö10 | Yaşam boyu öğrenmenin mesleki sürdürülebilirlikteki önemini kavrar. | 1 | 2 | 1 | 1 | 5 |
| Ö11 | Kendi mesleki yeterliliklerini değerlendirme becerisi geliştirir. | 1 | 2 | 2 | 1 | 5 |
| Ö12 | Sektörel yeniliklere uyum sağlama bilinci kazanır. | 2 | 4 | 1 | 1 | 5 |