İmalat Yürütme Sistemleri Operatörlüğü
Dersin Ayrıntıları
KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ
Ticaret ve Sanayi Meslek Yüksekokulu
İmalat Yürütme Sistemleri Operatörlüğü Programı
Ders Bolognaları
Ticaret ve Sanayi Meslek Yüksekokulu
İmalat Yürütme Sistemleri Operatörlüğü Programı
Ders Bolognaları
| Ders Kodu | Ders Adı | Yıl | Dönem | Yarıyıl | T+U+L | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 07831117 | Scada Sistemler | 2 | Güz | 3 | 2+2+0 | 5 | 5 |
| Dersin Türü | Seçmeli |
| Dersin Düzeyi | Önlisans (TYYÇ: 5. Düzey / QF-EHEA: Kısa Düzey / EQF-LLL: 5. Düzey) |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Yöntem ve Teknikler | Teorik anlatım, laboratuvar uygulamaları, simülasyon tabanlı SCADA çalışmaları, grup projeleri ve vaka analizleri. |
| Dersin Veriliş Şekli | Yüz Yüze |
| Ön Koşullar | Ön koşul yoktur; temel PLC ve otomasyon bilgisi önerilir. |
| Dersin Koordinatörü | Öğr.Gör. Mehmet AKSOY |
| Dersi Veren(ler) | Öğr.Gör. Yasin BÜYÜKER |
| Yardımcı(lar) | - |
Dersin Öğretim Eleman(lar)ı
| Adı Soyadı | Oda No. | E-Posta Adresi | Dahili | Görüşme Saatleri |
|---|---|---|---|---|
| Öğr.Gör. Yasin BÜYÜKER | T-219 | [email protected] | 7408 | Salı 14:00/16:00 |
Dersin İçeriği
Bu ders, SCADA sistemlerinin yapısı, işlevleri ve endüstriyel otomasyon içindeki rolünü ele alır. Konular arasında sistem mimarisi, veri toplama, gerçek zamanlı izleme, alarm yönetimi, veri tabanı bağlantıları, kullanıcı arayüzü tasarımı, haberleşme protokolleri ve PLC–SCADA entegrasyonu yer alır. Öğrenciler, örnek uygulamalar üzerinden SCADA ekran tasarımı ve veri akışı modelleme çalışmaları yapar.
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, öğrencilerin endüstriyel otomasyon sistemlerinde kullanılan SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition) sistemlerinin temel prensiplerini öğrenmelerini sağlamaktır. Öğrenciler, veri toplama, izleme ve uzaktan kontrol süreçlerini kavrayarak basit bir SCADA sistemi tasarlama ve programlama becerisi kazanır.
Dersin Alan Öğretimini Sağlamaya Yönelik Katkısı
| Temel Meslek Dersleri | |
| Uzmanlık / Alan Dersleri | X |
| Destek Dersleri | |
| Aktarılabilir Beceri Dersleri | |
| Beşeri, İletişim ve Yönetim Becerileri Dersleri |
Dersin Öğrenim Kazanımlarının Program Kazanımları ile Olan İlişkileri
| İlişki Düzeyleri | ||||
| En Düşük | Düşük | Orta | Yüksek | En Yüksek |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| # | Program Yeterlilikleri | Düzey |
|---|---|---|
| P3 | Mesleği için güncel gelişmeleri ve uygulamaları takip eder, etkin şekilde kullanır | 4 |
| P4 | Mesleği ile ilgili bilişim teknolojilerini (yazılım, program, animasyon vb.) etkin kullanır | 4 |
| P11 | İmalat operasyonlarını ve süreçlerini tanımlama ve tasarlama becerisine sahiptir. | 4 |
| P13 | İmalat yürütme sistemlerini bütünleştirme, çalıştırma, izleme ve raporlama becerisine sahiptir. | 4 |
Dersin Öğrenim Kazanımları
| Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir: | |||
|---|---|---|---|
| No | Öğrenme Çıktıları | Prog. Yet. İlişkisi | Ölçme Yöntemi ** |
| Ö1 | SCADA programı ile uygulama yapabilir. | P.3.19 | 1,7 |
| Ö2 | PLC donanımını ve programlama dillerini kullanarak temel otomasyon uygulamaları geliştirir. | P.4.18 | 1 |
| Ö3 | PLC ile sensör, aktüatör ve HMI sistemleri arasındaki bağlantıyı kurar. | P.4.20 | 1 |
| Ö4 | Görsel programlama ile SCADA uygulaması geliştirebilir. | P.4.32 | 1,7 |
| Ö5 | Kontrol cihazlarını SCADA sistemiyle entegre edebilir. | P.4.33 | 1,7 |
| Ö6 | SCADA uygulamalarında alarm yönetimi ve veri kaydı işlemlerini gerçekleştirebilir. | P.13.15 | 1,7 |
| Ö7 | SCADA arayüzlerini tasarlayarak cihaz kontrolünü gerçekleştirebilir. | P.13.16 | 1,7 |
| ** Yazılı Sınav: 1, Sözlü Sınav: 2, Ev Ödevi: 3, Lab./Sınav: 4, Seminer/Sunum: 5, Dönem Ödevi: 6, Uygulama: 7 | |||
Dersin Haftalık İçeriği
| Hafta | Konu |
|---|---|
| 1 | SCADA sistemlerine giriş: kavramlar, yapı ve kullanım alanları |
| 2 | SCADA mimarisi: donanım ve yazılım bileşenleri |
| 3 | Veri toplama ve kontrol sistemleri arasındaki ilişki |
| 4 | Endüstriyel iletişim ağları ve SCADA veri akışı |
| 5 | Gerçek zamanlı izleme ve kontrol prensipleri |
| 6 | SCADA kullanıcı arayüzü tasarımı: ekran, menü ve gösterge yapısı |
| 7 | Alarm yönetimi ve hata izleme sistemleri |
| 8 | Veri kaydı, raporlama ve veri tabanı bağlantıları |
| 9 | SCADA ile PLC entegrasyonu: veri alışverişi prensipleri |
| 10 | Uzak izleme ve denetim sistemlerinin tasarımı |
| 11 | SCADA uygulamalarında güvenlik ve erişim yönetimi |
| 12 | SCADA sistemlerinde görselleştirme ve trend analizi |
| 13 | Endüstriyel örnek senaryolar ve uygulama geliştirme |
| 14 | Akıllı fabrikalarda SCADA sistemlerinin rolü ve geleceği |
Ders Kitabı veya Malzemesi
| Kaynaklar | SCADA: Supervisory Control and Data Acquisition, Boyer |
Değerlendirme Yöntemi ve Geçme Kriterleri
| Yarıyıl Çalışmaları | Sayısı | Katkı (%) |
|---|---|---|
| Devam | - | - |
| Laboratuvar | - | - |
| Uygulama | - | - |
| Ödev | - | - |
| Sunum | - | - |
| Projeler | - | - |
| Kısa sınav (Quiz) | - | - |
| Ara Sınavlar | - | - |
| Yarıyıl Sonu Sınavı | - | - |
| Toplam | 0 (%) | |
AKTS / Çalışma Yükü Tablosu
| Etkinlik | Sayı | Süre | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders Hafta Sayısı ve Saati | 14 | 4 | 56 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi (Ön çalışma, Kütüphane, Pekiştirme) | 14 | 4 | 56 |
| Ara Sınav | 1 | 10 | 10 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 10 | 10 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Laboratuvar | 0 | 0 | 0 |
| Proje | 0 | 0 | 0 |
| Atölye | 0 | 0 | 0 |
| Sunum/Seminer Hazırlama | 1 | 10 | 10 |
| Alan Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 10 | 10 |
| Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Toplam İş Yükü: | 152 | ||
| Toplam Yük / 30 | 5,07 | ||
| Dersin AKTS Kredisi: | 5 | ||
Ders - Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| İlişki Düzeyleri | ||||
| En Düşük | Düşük | Orta | Yüksek | En Yüksek |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| # | Öğrenme Çıktıları | P3 | P4 | P13 |
|---|---|---|---|---|
| Ö1 | SCADA programı ile uygulama yapabilir. | 5 | - | - |
| Ö2 | PLC donanımını ve programlama dillerini kullanarak temel otomasyon uygulamaları geliştirir. | - | 4 | - |
| Ö3 | PLC ile sensör, aktüatör ve HMI sistemleri arasındaki bağlantıyı kurar. | - | 5 | - |
| Ö4 | Görsel programlama ile SCADA uygulaması geliştirebilir. | - | 4 | - |
| Ö5 | Kontrol cihazlarını SCADA sistemiyle entegre edebilir. | - | 5 | - |
| Ö6 | SCADA uygulamalarında alarm yönetimi ve veri kaydı işlemlerini gerçekleştirebilir. | - | - | 5 |
| Ö7 | SCADA arayüzlerini tasarlayarak cihaz kontrolünü gerçekleştirebilir. | - | - | 4 |