Mekatronik Mühendisliği
Dersin Ayrıntıları
KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ
Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi
Mekatronik Mühendisliği Programı
Ders Bolognaları
Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi
Mekatronik Mühendisliği Programı
Ders Bolognaları
| Ders Kodu | Ders Adı | Yıl | Dönem | Yarıyıl | T+U+L | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 15571019 | Makine Elemanlarında Hasar Analizi ve Güvenilirlik | 2025 | Güz | 7 | 3+0+1 | 3,5 | 5 |
| Dersin Türü | Seçmeli |
| Dersin Düzeyi | Lisans (TYYÇ: 6. Düzey / QF-EHEA: 1. Düzey / EQF-LLL: 6. Düzey) |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Yöntem ve Teknikler | Anlatım, Problem Çözme, Laboratuvar, Vaka Analizi, Proje |
| Dersin Veriliş Şekli | Yüz Yüze |
| Ön Koşullar | Dersin ön koşulu bulunmamaktadır |
| Dersin Koordinatörü | Doç. Dr. Ahmet MERAM |
| Dersi Veren(ler) | Dr. Öğr. Üyesi Yasin USLUGİL |
| Yardımcı(lar) | - |
Dersin Öğretim Eleman(lar)ı
| Adı Soyadı | Oda No. | E-Posta Adresi | Dahili | Görüşme Saatleri |
|---|---|---|---|---|
| Dr. Öğr. Üyesi Yasin USLUGİL | A-126 | [email protected] | 7328 | Salı 14:00-16:00 |
Dersin İçeriği
Makine elemanlarında meydana gelen hasar mekanizmalarının incelenmesi, gerilme yığılması, kırılma davranışları, yorulma, aşınma, korozyon, rulman ve dişli sistemlerinde görülen arızalar, kök neden analizi yöntemleri, güvenilirlik mühendisliği, ömür tahmini yöntemleri, Weibull analizi, durum izleme ve kestirimci bakım uygulamalarının ele alınması. Gerçek mühendislik uygulamaları üzerinden hasar inceleme ve güvenilirlik değerlendirmeleri yapılması.
Dersin Amacı
Öğrencilere makine elemanlarında meydana gelen hasar türlerini tanımlama, hasar nedenlerini belirleme, güvenilirlik analizleri yapma, arızaların önlenmesine yönelik mühendislik çözümleri geliştirme ve durum izleme verilerini yorumlayabilme becerisi kazandırmaktır.
Dersin Alan Öğretimini Sağlamaya Yönelik Katkısı
| Temel Meslek Dersleri | |
| Uzmanlık / Alan Dersleri | X |
| Destek Dersleri | |
| Aktarılabilir Beceri Dersleri | |
| Beşeri, İletişim ve Yönetim Becerileri Dersleri |
Dersin Öğrenim Kazanımlarının Program Kazanımları ile Olan İlişkileri
| İlişki Düzeyleri | ||||
| En Düşük | Düşük | Orta | Yüksek | En Yüksek |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| # | Program Yeterlilikleri | Düzey |
|---|---|---|
| P1 | Matematik, fen bilimleri ve Mekatronik Mühendisliği disiplinine özgü konularda yeterli bilgi birikimi; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri, karmaşık mühendislik problemlerinin çözümünde kullanabilme becerisi | 4 |
| P2 | Karmaşık Mekatronik Mühendisliği problemlerini tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi; bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi | 5 |
| P3 | Karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi | 2 |
| P4 | Mekatronik Mühendisliği uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern teknik ve araçları seçme ve kullanma becerisi; bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi | 4 |
| P5 | Karmaşık mühendislik problemlerinin veya Mekatronik Mühendisliğine özgü araştırma konularının incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi | 5 |
| P6 | Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi | 1 |
| P7 | Sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisi; en az bir yabancı dil bilgisi; etkin rapor yazma ve yazılı raporları anlama, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, açık ve anlaşılır talimat verme ve alma becerisi | 4 |
| P8 | Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği konusunda farkındalık; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi | 3 |
| P9 | Etik ilkelerine uygun davranma, mesleki ve etik sorumluluk ve mühendislik uygulamalarında kullanılan standartlar hakkında bilgi | 3 |
| P10 | Proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi, iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik hakkında farkındalık; sürdürülebilir kalkınma hakkında bilgi | 2 |
| P11 | Mühendislik uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ve çağın mühendislik alanına yansıyan sorunları hakkında bilgi; mühendislik çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık | 2 |
Dersin Öğrenim Kazanımları
| Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir: | |||
|---|---|---|---|
| No | Öğrenme Çıktıları | Prog. Yet. İlişkisi | Ölçme Yöntemi ** |
| Ö1 | Makine elemanlarında görülen temel hasar türlerini tanımlayabilme | P.1.49 | 1 |
| Ö2 | Gerilme yığılması ve hasar başlangıç mekanizmalarını açıklayabilme | P.1.50 | 1 |
| Ö3 | Sünek ve gevrek kırılma davranışlarını yorumlayabilme | P.1.51 | 1 |
| Ö4 | Aşınma ve korozyon mekanizmalarını değerlendirebilme | P.1.52 | 1 |
| Ö5 | Temel güvenilirlik hesaplamalarını yapabilme | P.1.53 | 1 |
| Ö6 | Makine elemanlarında görülen temel hasar türlerini tanımlayabilme | P.2.66 | 1 |
| Ö7 | Gerilme yığılması ve hasar başlangıç mekanizmalarını açıklayabilme | P.2.67 | 1 |
| Ö8 | Sünek ve gevrek kırılma davranışlarını yorumlayabilme | P.2.68 | 1 |
| Ö9 | Yorulma kaynaklı hasarları analiz edebilme | P.2.69 | 1,7 |
| Ö10 | Aşınma ve korozyon mekanizmalarını değerlendirebilme | P.2.70 | 1 |
| Ö11 | Rulman ve dişli sistemlerinde meydana gelen arızaları sınıflandırabilme | P.2.71 | 1,7 |
| Ö12 | Hasarlı bir makine elemanı üzerinde kök neden analizi gerçekleştirebilme | P.2.72 | 1,7 |
| Ö13 | Temel güvenilirlik hesaplamalarını yapabilme | P.2.73 | 1 |
| Ö14 | Weibull dağılımı kullanarak ömür tahmini yapabilme | P.2.74 | 1,7 |
| Ö15 | Hasarlı bir makine elemanı üzerinde kök neden analizi gerçekleştirebilme | P.4.41 | 1,7 |
| Ö16 | Weibull dağılımı kullanarak ömür tahmini yapabilme | P.4.42 | 1,7 |
| Ö17 | Durum izleme ve kestirimci bakım yöntemlerini değerlendirebilme | P.4.43 | 1,7 |
| Ö18 | Yorulma kaynaklı hasarları analiz edebilme | P.5.51 | 1,7 |
| Ö19 | Rulman ve dişli sistemlerinde meydana gelen arızaları sınıflandırabilme | P.5.52 | 1,7 |
| Ö20 | Hasarlı bir makine elemanı üzerinde kök neden analizi gerçekleştirebilme | P.5.53 | 1,7 |
| Ö21 | Teknik hasar analizi ve güvenilirlik raporu hazırlayabilme | P.7.17 | 6 |
| Ö22 | Durum izleme ve kestirimci bakım yöntemlerini değerlendirebilme | P.8.19 | 1,7 |
| Ö23 | Teknik hasar analizi ve güvenilirlik raporu hazırlayabilme | P.9.10 | 6 |
| ** Yazılı Sınav: 1, Sözlü Sınav: 2, Ev Ödevi: 3, Lab./Sınav: 4, Seminer/Sunum: 5, Dönem Ödevi: 6, Uygulama: 7 | |||
Dersin Haftalık İçeriği
| Hafta | Konu |
|---|---|
| 1 | Hasar analizi ve güvenilirlik mühendisliğine giriş |
| 2 | Makine elemanlarında hasar türleri ve sınıflandırılması |
| 3 | Gerilme yığılması ve hasar başlangıç mekanizmaları |
| 4 | Sünek ve gevrek kırılma davranışları |
| 5 | Yorulma teorisi ve S-N eğrileri |
| 6 | Yorulma ömrü hesaplama yöntemleri |
| 7 | Yorulma kaynaklı hasar örnekleri ve vaka incelemeleri |
| 8 | Aşınma mekanizmaları |
| 9 | Korozyon ve çevresel etkiler |
| 10 | Rulman sistemlerinde hasar analizi |
| 11 | Dişli sistemlerinde hasar analizi |
| 12 | Kök neden analizi, Balık Kılçığı Diyagramı ve FMEA |
| 13 | Güvenilirlik mühendisliği, MTBF ve Weibull analizi |
| 14 | Durum izleme, kestirimci bakım ve güvenilirlik değerlendirmesi |
Ders Kitabı veya Malzemesi
| Kaynaklar | Budynas, R.G., Nisbett, J.K., Shigley's Mechanical Engineering Design, McGraw-Hill. |
| Juvinall, R.C., Marshek, K.M., Fundamentals of Machine Component Design, Wiley. | |
| ASM Handbook Volume 11: Failure Analysis and Prevention. | |
| Mobley, R.K., An Introduction to Predictive Maintenance | |
| O'Connor, P.D.T., Kleyner, A., Practical Reliability Engineering | |
| Bloch, H.P., Geitner, F.K., Machinery Failure Analysis and Troubleshooting. |
Değerlendirme Yöntemi ve Geçme Kriterleri
| Yarıyıl Çalışmaları | Sayısı | Katkı (%) |
|---|---|---|
| Devam | - | - |
| Laboratuvar | - | - |
| Uygulama | 1 | 30 (%) |
| Derse Özgü Staj (Varsa) | - | - |
| Ödev | - | - |
| Sunum | - | - |
| Projeler | - | - |
| Kısa sınav (Quiz) | - | - |
| Ara Sınavlar | 1 | 30 (%) |
| Yarıyıl Sonu Sınavı | 1 | 40 (%) |
| Toplam | 100 (%) | |
AKTS / Çalışma Yükü Tablosu
| Etkinlik | Sayı | Süre | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders Hafta Sayısı ve Saati | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi (Ön çalışma, Kütüphane, Pekiştirme) | 14 | 3 | 42 |
| Ara Sınav | 1 | 10 | 10 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 1 | 10 | 10 |
| Laboratuvar | 14 | 1 | 14 |
| Proje | 0 | 0 | 0 |
| Atölye | 0 | 0 | 0 |
| Sunum/Seminer Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Alan Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 20 | 20 |
| Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Toplam İş Yükü: | 138 | ||
| Toplam Yük / 30 | 4,60 | ||
| Dersin AKTS Kredisi: | 5 | ||
Ders - Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| İlişki Düzeyleri | ||||
| En Düşük | Düşük | Orta | Yüksek | En Yüksek |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| # | Öğrenme Çıktıları | P1 | P2 | P4 | P5 | P7 | P8 | P9 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ö1 | Makine elemanlarında görülen temel hasar türlerini tanımlayabilme | 4 | 5 | - | - | - | - | - |
| Ö2 | Gerilme yığılması ve hasar başlangıç mekanizmalarını açıklayabilme | 4 | 5 | - | - | - | - | - |
| Ö3 | Sünek ve gevrek kırılma davranışlarını yorumlayabilme | 4 | 5 | - | - | - | - | - |
| Ö4 | Aşınma ve korozyon mekanizmalarını değerlendirebilme | - | 5 | - | 4 | - | - | - |
| Ö5 | Temel güvenilirlik hesaplamalarını yapabilme | 4 | 5 | - | - | - | - | - |
| Ö6 | Makine elemanlarında görülen temel hasar türlerini tanımlayabilme | - | 4 | - | 5 | - | - | - |
| Ö7 | Gerilme yığılması ve hasar başlangıç mekanizmalarını açıklayabilme | - | 4 | 5 | 5 | - | - | - |
| Ö8 | Sünek ve gevrek kırılma davranışlarını yorumlayabilme | 4 | 5 | - | - | - | - | - |
| Ö9 | Yorulma kaynaklı hasarları analiz edebilme | - | 4 | 5 | - | - | - | - |
| Ö10 | Aşınma ve korozyon mekanizmalarını değerlendirebilme | - | - | 5 | - | - | 4 | - |
| Ö11 | Rulman ve dişli sistemlerinde meydana gelen arızaları sınıflandırabilme | - | - | - | - | 5 | - | 4 |
| Ö12 | Hasarlı bir makine elemanı üzerinde kök neden analizi gerçekleştirebilme | - | - | - | - | - | - | - |
| Ö13 | Temel güvenilirlik hesaplamalarını yapabilme | - | - | - | - | - | - | - |
| Ö14 | Weibull dağılımı kullanarak ömür tahmini yapabilme | - | - | - | - | - | - | - |
| Ö15 | Hasarlı bir makine elemanı üzerinde kök neden analizi gerçekleştirebilme | - | - | - | - | - | - | - |
| Ö16 | Weibull dağılımı kullanarak ömür tahmini yapabilme | - | - | - | - | - | - | - |
| Ö17 | Durum izleme ve kestirimci bakım yöntemlerini değerlendirebilme | - | - | - | - | - | - | - |
| Ö18 | Yorulma kaynaklı hasarları analiz edebilme | - | - | - | - | - | - | - |
| Ö19 | Rulman ve dişli sistemlerinde meydana gelen arızaları sınıflandırabilme | - | - | - | - | - | - | - |
| Ö20 | Hasarlı bir makine elemanı üzerinde kök neden analizi gerçekleştirebilme | - | - | - | - | - | - | - |
| Ö21 | Teknik hasar analizi ve güvenilirlik raporu hazırlayabilme | - | - | - | - | - | - | - |
| Ö22 | Durum izleme ve kestirimci bakım yöntemlerini değerlendirebilme | - | - | - | - | - | - | - |
| Ö23 | Teknik hasar analizi ve güvenilirlik raporu hazırlayabilme | - | - | - | - | - | - | - |