Mekatronik Mühendisliği
Dersin Ayrıntıları
KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ
Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi
Mekatronik Mühendisliği Programı
Ders Bolognaları
Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi
Mekatronik Mühendisliği Programı
Ders Bolognaları
| Ders Kodu | Ders Adı | Yıl | Dönem | Yarıyıl | T+U+L | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 15560003 | Endüstriyel Kontrol | 2025 | Bahar | 6 | 3+0+1 | 3 | 6 |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Düzeyi | Lisans (TYYÇ: 6. Düzey / QF-EHEA: 1. Düzey / EQF-LLL: 6. Düzey) |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Yöntem ve Teknikler | Anlatım, Problem Çözme, Laboratuvar |
| Dersin Veriliş Şekli | Yüz Yüze |
| Ön Koşullar | Dersin ön koşulu bulunmamaktadır. |
| Dersin Koordinatörü | - |
| Dersi Veren(ler) | Öğr.Gör.Dr. Yasin USLUGİL |
| Yardımcı(lar) | - |
Dersin İçeriği
Ders içeriği, kontrol sistemlerinin temelleri ve mekatronik ile ilişkisiyle başlayarak PLC ve otomasyon sistemlerinin tanıtımıyla devam eder. Öğrenciler CODESYS platformunda LD programlama ile temel kontrol uygulamaları geliştirir, ardından zamanlayıcılar, sayıcılar ve matematiksel bloklar kullanılarak tank ve konveyör sistemleri gibi örnekler üzerinde çalışırlar. Trafik lambası uygulaması ile sınava hazırlık yapılır. Devamında ST programlama ve ileri uygulamalar, ardından SFC ile sıralı kontrol sistemleri ele alınır. Ders, uygulama sınavı, sensörler ve elektrik motorları konularıyla tamamlanarak endüstriyel otomasyonun temel bileşenleri bütüncül şekilde sunulur.
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, öğrencilere endüstriyel kontrol sistemlerinin temel prensiplerini öğretmek ve mekatronik sistemlerle olan ilişkisini kavratmaktır. Ders kapsamında PLC (Programmable Logic Controller) sistemlerinin tanıtılması, CODESYS ortamında Ladder Diagram (LD), Structured Text (ST) ve Sequential Function Chart (SFC) gibi programlama dillerinin kullanımı öğretilerek, öğrencilerin otomasyon sistemlerini analiz edebilme ve uygulayabilme becerileri geliştirilir. Ayrıca gerçek hayat uygulamaları (tank, konveyör, trafik lambası gibi) üzerinden problem çözme yeteneklerinin artırılması hedeflenir.
Dersin Alan Öğretimini Sağlamaya Yönelik Katkısı
| Temel Meslek Dersleri | |
| Uzmanlık / Alan Dersleri | X |
| Destek Dersleri | |
| Aktarılabilir Beceri Dersleri | |
| Beşeri, İletişim ve Yönetim Becerileri Dersleri |
Dersin Öğrenim Kazanımlarının Program Kazanımları ile Olan İlişkileri
| İlişki Düzeyleri | ||||
| En Düşük | Düşük | Orta | Yüksek | En Yüksek |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| # | Program Yeterlilikleri | Düzey |
|---|---|---|
| P4 | Mekatronik Mühendisliği uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern teknik ve araçları seçme ve kullanma becerisi; bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi | 5 |
| P5 | Karmaşık mühendislik problemlerinin veya Mekatronik Mühendisliğine özgü araştırma konularının incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi | 5 |
Dersin Öğrenim Kazanımları
| Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir: | |||
|---|---|---|---|
| No | Öğrenme Çıktıları | Prog. Yet. İlişkisi | Ölçme Yöntemi ** |
| Ö1 | PLC Ladder programını kullanarak farklı endüstriyel kontrol devreleri oluşturabilme | P.4.20 | 1,7 |
| Ö2 | Farklı endüstriyel bileşen türlerini ve sembollerini anlama | P.5.33 | 1 |
| Ö3 | Endüstriyel Kontrol devrelerinin temellerini anlama | P.5.34 | 1 |
| Ö4 | Farklı boyutlarda DC ve AC motorları kontrol edebilme | P.5.37 | 1 |
| ** Yazılı Sınav: 1, Sözlü Sınav: 2, Ev Ödevi: 3, Lab./Sınav: 4, Seminer/Sunum: 5, Dönem Ödevi: 6, Uygulama: 7 | |||
Dersin Haftalık İçeriği
| Hafta | Konu |
|---|---|
| 1 | Kontrol sistemlerinin temel kavramları ve mekatronik sistemlerle olan ilişkisi genel bir çerçevede ele alınır. |
| 2 | PLC'nin yapısı, çalışma prensibi ve endüstriyel otomasyon sistemlerindeki yeri tanıtılır. |
| 3 | CODESYS ortamına giriş yapılarak Ladder Diagram (LD) ile temel programlama becerileri kazandırılır. |
| 4 | Temel PLC uygulamalarına yönelik örnekler çözülerek öğrenilen konular pekiştirilir. |
| 5 | Zamanlayıcılar ve sayıcılar kullanılarak süreç kontrolüne yönelik uygulamalar geliştirilir. |
| 6 | Konveyör sistemi örneği ve matematiksel bloklar ile daha gelişmiş otomasyon senaryoları incelenir. |
| 7 | Trafik lambası uygulaması üzerinden sıralı kontrol mantığı ve sistem tasarımı ele alınır. |
| 8 | Önceki konuların pekiştirilmesi amacıyla kapsamlı uygulama örnekleri çözülür ve genel tekrar yapılır. |
| 9 | Structured Text (ST) programlama diline giriş yapılarak metin tabanlı kontrol yapıları öğrenilir. |
| 10 | ST programlama ile karar yapıları ve fonksiyonel çözümler geliştirilir. |
| 11 | Sequential Function Chart (SFC) ile sıralı kontrol sistemlerinin modellenmesi öğretilir. |
| 12 | SFC tabanlı uygulamalarla endüstriyel süreçlerin adım adım kontrolü gerçekleştirilir. |
| 13 | Uygulama sınavı ile öğrencilerin pratik becerileri ölçülür. |
| 14 | Sensörler ve elektrik motorları incelenerek endüstriyel otomasyon sistemlerinin fiziksel bileşenleri tanıtılır. |
Ders Kitabı veya Malzemesi
| Kaynaklar | Programlanabilir Mantık Denetleyiciler – Frank D. Petruzella |
Değerlendirme Yöntemi ve Geçme Kriterleri
| Yarıyıl Çalışmaları | Sayısı | Katkı (%) |
|---|---|---|
| Devam | - | - |
| Laboratuvar | - | - |
| Uygulama | 1 | 25 (%) |
| Derse Özgü Staj (Varsa) | - | - |
| Ödev | - | - |
| Sunum | - | - |
| Projeler | - | - |
| Kısa sınav (Quiz) | - | - |
| Ara Sınavlar | 1 | 35 (%) |
| Yarıyıl Sonu Sınavı | 1 | 40 (%) |
| Toplam | 100 (%) | |
AKTS / Çalışma Yükü Tablosu
| Etkinlik | Sayı | Süre | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders Hafta Sayısı ve Saati | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi (Ön çalışma, Kütüphane, Pekiştirme) | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav | 1 | 25 | 25 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 5 | 1 | 5 |
| Uygulama | 14 | 2 | 28 |
| Laboratuvar | 0 | 0 | 0 |
| Proje | 0 | 0 | 0 |
| Atölye | 0 | 0 | 0 |
| Sunum/Seminer Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Alan Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 25 | 25 |
| Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Toplam İş Yükü: | 139 | ||
| Toplam Yük / 30 | 4,63 | ||
| Dersin AKTS Kredisi: | 5 | ||
Ders - Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| İlişki Düzeyleri | ||||
| En Düşük | Düşük | Orta | Yüksek | En Yüksek |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| # | Öğrenme Çıktıları | P4 | P5 |
|---|---|---|---|
| Ö1 | PLC Ladder programını kullanarak farklı endüstriyel kontrol devreleri oluşturabilme | 5 | - |
| Ö2 | Farklı endüstriyel bileşen türlerini ve sembollerini anlama | - | 5 |
| Ö3 | Endüstriyel Kontrol devrelerinin temellerini anlama | - | 5 |
| Ö4 | Farklı boyutlarda DC ve AC motorları kontrol edebilme | - | 5 |