İletişim ve Tasarımı Tezli Yüksek Lisans

Dersin Ayrıntıları

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ
Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
İletişim ve Tasarımı Tezli Yüksek Lisans Programı
Ders Bolognaları

Ders Kodu	Ders Adı	Yıl	Dönem	Yarıyıl	T+U+L	Kredi	AKTS
84511114	Enformasyon Tasarımı	2026	Güz	1	3+0+0	7,5	7,5

Dersin Türü	Seçmeli
Dersin Düzeyi	Yüksek Lisans (TYYÇ: 7. Düzey / QF-EHEA: 2. Düzey / EQF-LLL: 7. Düzey)
Dersin Dili	Türkçe
Yöntem ve Teknikler	Ders; kuramsal altyapının aktarıldığı anlatım ve kavramsal tartışmaların yürütüldüğü interaktif tartışma oturumları ile yürütülmektedir. Öğrencilerin veri, enformasyon ve bilgi (DIKW) hiyerarşisi doğrultusunda ham veriyi çözümleme becerilerini pekiştirmek amacıyla uygulama ve alıştırma çalışmaları gerçekleştirilir. Süreç boyunca öğrenciler, veri okuryazarlığı perspektifinden karmaşık veri yığınlarını eyleme dönüştürülebilir ve estetik-ergonomik enformasyon modellerine evrilten kapsamlı bir proje tasarımı ve yönetimi süreci yürütürler. Bu kapsamda veri mantığının kurulması, görsel hiyerarşinin kurgulanması ve nihai projenin geliştirilmesi aşamaları uygulamalı olarak deneyimlenir
Dersin Veriliş Şekli	Yüz Yüze
Ön Koşullar	-
Dersin Koordinatörü	-
Dersi Veren(ler)	Dr. Öğr. Üyesi Abdurrahman Cihad KAYADUMAN
Yardımcı(lar)	-

Dersin Öğretim Eleman(lar)ı

Adı Soyadı	Oda No.	E-Posta Adresi	Dahili	Görüşme Saatleri
Dr. Öğr. Üyesi Abdurrahman Cihad KAYADUMAN	C-232	[email protected]	7539	Pazartesi 12:00

Dersin İçeriği

Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;

enformasyon tasarımının kuramsal ve metodolojik esasları; veri okuryazarlığı perspektifinden ham verinin (data) çözümlenmesi, yapılandırılması ve anlamlı enformasyon formlarına dönüştürülme süreçleri. Yüksek hacimli (büyük/açık) veri yığınlarının analizi; veri görselleştirme, infografik ve karmaşık yön bulma (wayfinding) sistemleri. Enformasyon tasarımında yöntemsel ve profesyonel süreçler: Kavramsal analiz, veri mantığının kurulması, görsel hiyerarşi, estetik-ergonomik ölçütler ile eyleme dönüştürülebilir ve erişilebilir enformasyon modellerinin geliştirilerek projeye aktarılması ve görselleştirilmesi.

Dersin Amacı

Günümüz dijital ekosisteminde nesne, olgu ve süreçlerin hızla veriye dönüşmesi, yüksek hacimli (büyük/açık) veri yığınlarının anlamlandırılmasına yönelik metodolojik yetkinlikleri zorunlu kılmaktadır. Bu derste; ham verinin (data) yapılandırılarak anlamlı, eyleme dönüştürülebilir ve iyi biçimlendirilmiş enformasyon formlarına dönüştürülmesi, veri okuryazarlığı perspektifinden ele alınır. Ders kapsamındaki teorik ve uygulamalı kazanımlarla; öğrencilerin veri görselleştirme, karmaşık yön bulma sistemleri, anlamsal web/bağlı açık veri ve etkileşimli enformasyon mimarileri gibi alanlarda eleştirel, disiplinlerarası ve estetik-ergonomik çözümler üretebilen, mizenformasyon ve dezenformasyon risklerini analiz edebilen ileri düzey araştırmacı ve tasarımcılar olarak yetişmeleri hedeflenmektedir.

Dersin Alan Öğretimini Sağlamaya Yönelik Katkısı

Temel Meslek Dersleri	X
Uzmanlık / Alan Dersleri
Destek Dersleri
Aktarılabilir Beceri Dersleri
Beşeri, İletişim ve Yönetim Becerileri Dersleri

Dersin Öğrenim Kazanımlarının Program Kazanımları ile Olan İlişkileri

İlişki Düzeyleri
En Düşük	Düşük	Orta	Yüksek	En Yüksek
1	2	3	4	5

#	Program Yeterlilikleri	Düzey
P1	İletişim ve tasarım alanındaki temel ve güncel kuramları, kavramları, yöntemleri ve yaklaşımları uzmanlık düzeyinde açıklar ve eleştirel biçimde değerlendirir.	5
P2	Temel tasarım ilke ve elemanlarını; estetik, görsel kültür, göstergebilim, medya ve iletişim kuramlarıyla ilişkilendirerek analiz eder.	4
P3	İletişim ve medya alanındaki ulusal ve uluslararası gelişmeleri toplumsal, kültürel, ekonomik, teknolojik ve politik bağlamları içerisinde yorumlar.	4
P4	İletişim ve tasarım alanındaki bilimsel bir problemi belirler; uygun araştırma yöntemlerini kullanarak veri toplar, analiz eder, yorumlar ve sonuçları akademik yazım kurallarına uygun biçimde raporlaştırır.	5
P5	İletişim ve tasarım alanındaki araştırma, proje ve uygulamaları kuramsal, yöntemsel, estetik, işlevsel ve etik ölçütler doğrultusunda eleştirel biçimde değerlendirir.	4
P6	Yaratıcı düşünme, tasarım odaklı düşünme ve problem çözme yöntemlerinden yararlanarak iletişim ve tasarım problemlerine yönelik özgün ve uygulanabilir çözümler geliştirir.	4
P7	Bir iletişim tasarımı projesini araştırma, planlama, kavram geliştirme, uygulama, yönetim, sunum ve değerlendirme aşamalarıyla bütüncül biçimde yürütür.	5
P8	Görsel, işitsel, yazılı, hareketli, iki ve üç boyutlu ve etkileşimli medya bileşenlerini bir araya getirerek çoklu medya içerikleri tasarlar.	4
P9	İletişim tasarımı uygulamalarında kullanılan güncel araçları, yöntemleri, teknikleri, bilgisayar yazılımlarını, yeni medya teknolojilerini ve dijital üretim ortamlarını ileri düzeyde kullanır.	4
P10	Yapay zekâ ve yeni medya teknolojilerini iletişim ve tasarım süreçlerinde yaratıcı, eleştirel ve etik biçimde kullanır; bu teknolojilerin özgünlük, güvenilirlik, telif hakkı ve toplumsal etkilerini değerlendirir.	5
P11	Kullanıcı gereksinimlerini ve kullanıcı davranışlarını analiz ederek erişilebilir, kullanılabilir, işlevsel ve kullanıcı deneyimi odaklı iletişim tasarımları geliştirir.	4
P12	Marka tasarımı, kurumsal iletişim, stratejik iletişim, kurumsal itibar ve kriz iletişimi süreçlerini bütünleşik biçimde analiz eder ve bu alanlara yönelik iletişim çözümleri üretir.	2
P13	Sözel, yazılı, görsel ve sözsüz iletişim biçimlerini; hedef kitle, kültürel bağlam, mecra ve iletişim amacı doğrultusunda etkili biçimde kullanır.	2
P14	İletişim ve tasarım çalışmalarında çevresel, toplumsal ve kültürel sürdürülebilirlik ilkelerini; bilimsel araştırma etiğini, meslek etiğini, fikrî mülkiyet ve telif haklarını gözetir.	2
P15	İletişim ve tasarım alanındaki bir araştırma veya projeyi bağımsız olarak yürütebilir; disiplinlerarası ekiplerde sorumluluk alabilir, sonuçlarını ulusal ve uluslararası akademik ya da mesleki ortamlarda sunabilir ve yaşam boyu öğrenme anlayışıyla mesleki gelişimini sürdürebilir.	2

Dersin Öğrenim Kazanımları

Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
No	Öğrenme Çıktıları	Prog. Yet. İlişkisi	Ölçme Yöntemi **
Ö1	Bilgi düzeyi: İletişim ve tasarım alanındaki temel ve güncel kuramları, kavramları, yöntemleri ve yaklaşımları tanımlar.	P.1.1	6
Ö2	Kavrama düzeyi: İletişim ve tasarım kuramlarının temel varsayımlarını açıklar ve farklı kuramsal yaklaşımları örneklerle karşılaştırır.	P.1.2	6
Ö3	Analiz düzeyi: İletişim ve tasarım alanındaki kuramların benzerliklerini, farklılıklarını ve uygulama alanlarını çözümler.	P.1.3	6
Ö4	Sentez düzeyi: Farklı iletişim ve tasarım kuramlarını bir araya getirerek belirli bir araştırma veya tasarım problemi için özgün bir kavramsal çerçeve oluşturur.	P.1.4	6
Ö5	Değerlendirme düzeyi: İletişim ve tasarım kuramlarının güncel iletişim problemlerini açıklamadaki yeterliliğini bilimsel ölçütlere göre değerlendirir.	P.1.5	6
Ö6	Bilgi düzeyi: İletişim tasarımı projesinin araştırma, planlama, kavram geliştirme, uygulama, yönetim, sunum ve değerlendirme aşamalarını sıralar.	P.7.1	7
Ö7	Kavrama düzeyi: Tasarım projesinin aşamaları arasındaki ilişkileri ve her aşamanın proje başarısına katkısını açıklar.	P.7.2	7
Ö8	Analiz düzeyi: Bir tasarım projesinin amaçlarını, kaynaklarını, zaman planını, risklerini, paydaşlarını ve uygulama gereksinimlerini analiz eder.	P.7.3	7
Ö9	Sentez düzeyi: Araştırmadan değerlendirmeye kadar bütün aşamaları içeren kapsamlı bir iletişim tasarımı projesi planlar ve yürütür.	P.7.4	7
Ö10	Değerlendirme düzeyi: Tasarım projesinin süreç ve sonuçlarını amaçlara, zaman planına, maliyetlere, hedef kitleye ve kalite ölçütlerine göre değerlendirir.	P.7.5	7
Ö11	Bilgi düzeyi: Bağımsız araştırma, proje yönetimi, disiplinlerarası ekip çalışması, akademik sunum ve yaşam boyu öğrenmeyle ilgili temel ilkeleri tanımlar.	P.15.1	4
Ö12	Kavrama düzeyi: Bireysel sorumluluk, ekip çalışması, akademik paylaşım ve sürekli mesleki gelişim arasındaki ilişkileri açıklar.	P.15.2	4
Ö13	Analiz düzeyi: Bir araştırma veya projede görev dağılımını, ekip üyelerinin sorumluluklarını, iletişim süreçlerini ve mesleki gelişim gereksinimlerini analiz eder.	P.15.3	4
Ö14	Sentez düzeyi: İletişim ve tasarım alanındaki bir araştırma veya projeyi bağımsız biçimde planlar ve yürütür; disiplinlerarası iş birliğini ve sonuçların akademik ya da mesleki sunumunu organize eder.	P.15.4	4
Ö15	Değerlendirme düzeyi: Kendisinin ve ekip üyelerinin proje sürecindeki performansını, araştırma sonuçlarını ve mesleki gelişim gereksinimlerini eleştirel biçimde değerlendirir.	P.15.5	4
** Yazılı Sınav: 1, Sözlü Sınav: 2, Ev Ödevi: 3, Lab./Sınav: 4, Seminer/Sunum: 5, Dönem Ödevi: 6, Uygulama: 7

Dersin Haftalık İçeriği

Hafta	Konu
1	Dersin kapsamı, hedef ve amaçlarını açıklanması
2	Enformasyon Tasarımı ve DIKW Hiyerarşisi: Veri, enformasyon ve bilgi katmanları, kavramsal sınırlar
3	Veri Okuryazarlığı ve Büyük/Açık Veri: Ham veriyi anlama, yapılandırma ve dönüştürme
4	Enformasyon Mimarisi ve Görsel Hiyerarşi: Karmaşık yapıların işlevsel organizasyonu
5	Yön Bulma (Wayfinding) ve Rehber Tasarımları: Mekânsal ve kamusal enformasyon sistemleri
6	Veri Görselleştirme Türleri ve Yöntemleri: Sayısal ve nitel verilerin enformasyona dönüştürülmesi
7	İnfografik Tasarımı ve Veri Storytelling: Eyleme dönüştürülebilir görsel anlatı modelleri
8	Ara Sınav /
9	Çok Sayfalı Enformasyon Dokümanları: Kitap, katalog ve rapor tasarımlarında veri kurgusu
10	Karmaşık Metinlerin ve Süreçlerin Basitleştirilmesi: Form, rehber ve mevzuat tasarımları
11	Proje I
12	Proje II
13	Proje III
14	Final Proje Sunumları ve Değerlendirme

Ders Kitabı veya Malzemesi

Kaynaklar	Becer, E,(1997), İletişim ve Grafik Tasarım. Dost, Ankara.
	Castells, M. (2005). Enformasyon çağı: Ekonomi, toplum ve kültür (Cilt 1) (E. Kılıç, Çev.). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
	Floridi, L. (2010). Information: A very short introduction. Oxford University Press.

Değerlendirme Yöntemi ve Geçme Kriterleri

Yarıyıl Çalışmaları	Sayısı	Katkı (%)
Devam	-	-
Laboratuvar	-	-
Uygulama	-	-
Alan Çalışması	-	-
Derse Özgü Staj (Varsa)	-	-
Ödev	-	-
Sunum	-	-
Projeler	2	40 (%)
Seminer	-	-
Kısa sınav (Quiz)	-	-
Dinleme	-	-
Ara Sınavlar	-	-
Yarıyıl Sonu Sınavı	1	60 (%)
Toplam		100 (%)

AKTS / Çalışma Yükü Tablosu

Etkinlik	Sayı	Süre	Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Hafta Sayısı ve Saati	15	3	45
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi (Ön çalışma, Kütüphane, Pekiştirme)	15	6	90
Ara Sınav	1	10	10
Kısa Sınav	0	0	0
Ödev	3	10	30
Uygulama	0	0	0
Laboratuvar	0	0	0
Proje	0	0	0
Atölye	0	0	0
Sunum/Seminer Hazırlama	0	0	0
Alan Çalışması	0	0	0
Dönem Sonu Sınavı	1	50	50
Diğer	0	0	0
Toplam İş Yükü:			225
Toplam Yük / 30			7,50
Dersin AKTS Kredisi:			8

Ders - Öğrenme Çıktıları İlişkisi

İlişki Düzeyleri
En Düşük	Düşük	Orta	Yüksek	En Yüksek
1	2	3	4	5

#	Öğrenme Çıktıları	P1	P7	P15
Ö1	Bilgi düzeyi: İletişim ve tasarım alanındaki temel ve güncel kuramları, kavramları, yöntemleri ve yaklaşımları tanımlar.	4	4	4
Ö2	Kavrama düzeyi: İletişim ve tasarım kuramlarının temel varsayımlarını açıklar ve farklı kuramsal yaklaşımları örneklerle karşılaştırır.	4	4	4
Ö3	Analiz düzeyi: İletişim ve tasarım alanındaki kuramların benzerliklerini, farklılıklarını ve uygulama alanlarını çözümler.	4	4	4
Ö4	Sentez düzeyi: Farklı iletişim ve tasarım kuramlarını bir araya getirerek belirli bir araştırma veya tasarım problemi için özgün bir kavramsal çerçeve oluşturur.	4	4	4
Ö5	Değerlendirme düzeyi: İletişim ve tasarım kuramlarının güncel iletişim problemlerini açıklamadaki yeterliliğini bilimsel ölçütlere göre değerlendirir.	4	4	4
Ö6	Bilgi düzeyi: İletişim tasarımı projesinin araştırma, planlama, kavram geliştirme, uygulama, yönetim, sunum ve değerlendirme aşamalarını sıralar.	5	5	5
Ö7	Kavrama düzeyi: Tasarım projesinin aşamaları arasındaki ilişkileri ve her aşamanın proje başarısına katkısını açıklar.	5	5	5
Ö8	Analiz düzeyi: Bir tasarım projesinin amaçlarını, kaynaklarını, zaman planını, risklerini, paydaşlarını ve uygulama gereksinimlerini analiz eder.	5	5	5
Ö9	Sentez düzeyi: Araştırmadan değerlendirmeye kadar bütün aşamaları içeren kapsamlı bir iletişim tasarımı projesi planlar ve yürütür.	5	5	5
Ö10	Değerlendirme düzeyi: Tasarım projesinin süreç ve sonuçlarını amaçlara, zaman planına, maliyetlere, hedef kitleye ve kalite ölçütlerine göre değerlendirir.	3	3	3
Ö11	Bilgi düzeyi: Bağımsız araştırma, proje yönetimi, disiplinlerarası ekip çalışması, akademik sunum ve yaşam boyu öğrenmeyle ilgili temel ilkeleri tanımlar.	3	3	3
Ö12	Kavrama düzeyi: Bireysel sorumluluk, ekip çalışması, akademik paylaşım ve sürekli mesleki gelişim arasındaki ilişkileri açıklar.	3	3	3
Ö13	Analiz düzeyi: Bir araştırma veya projede görev dağılımını, ekip üyelerinin sorumluluklarını, iletişim süreçlerini ve mesleki gelişim gereksinimlerini analiz eder.	2	2	2
Ö14	Sentez düzeyi: İletişim ve tasarım alanındaki bir araştırma veya projeyi bağımsız biçimde planlar ve yürütür; disiplinlerarası iş birliğini ve sonuçların akademik ya da mesleki sunumunu organize eder.	2	2	2
Ö15	Değerlendirme düzeyi: Kendisinin ve ekip üyelerinin proje sürecindeki performansını, araştırma sonuçlarını ve mesleki gelişim gereksinimlerini eleştirel biçimde değerlendirir.	2	2	2